CÁCH TÍNH, HẠCH TOÁN VÀ TRÍCH KHẤU HAO TSCĐ

Ví dụ:

Ngày 24/12/2024, Công ty mua một TSCĐ (mới 100%) với giá ghi trên hóa đơn là 119 triệu đồng, chiết khấu mua hàng là 5 triệu đồng, chi phí vận chuyển là 3 triệu đồng, chi phí lắp đặt và chạy thử là 3 triệu đồng.

a. Xác định nguyên giá, tính khấu hao và hạch toán TSCĐ

Biết rằng TSCĐ có tuổi thọ kỹ thuật là 12 năm, thời gian trích khấu hao dự kiến của doanh nghiệp là 10 năm (phù hợp với quy định tại Phụ lục 1 ban hành kèm theo Thông tư 45). Tài sản được bàn giao và đưa vào sử dụng ngày 01/01/2025 (dùng cho bộ phận quản lý).

1. Cách xác định nguyên giá TSCĐ

Nguyên giá TSCĐ được xác định như sau:

= 119 triệu − 5 triệu + 3 triệu + 3 triệu = 120 triệu đồng

2. Cách tính mức trích khấu hao trung bình hằng năm

= 120 triệu : 10 năm = 12 triệu đồng/năm

3. Cách tính mức trích khấu hao trung bình hằng tháng

= 12 triệu đồng : 12 tháng = 1 triệu đồng/tháng

4. Cách hạch toán chi phí khấu hao TSCĐ

Khi mua TSCĐ về (ngày 24/12/2024):

Nợ TK 241: 120 triệu đồng
Có TK 112, 331: 120 triệu đồng

Khi bàn giao và đưa vào sử dụng:

Nợ TK 211: 120 triệu đồng
Có TK 241: 120 triệu đồng

Do TSCĐ mua về chưa thể sử dụng ngay mà phải lắp đặt, chạy thử trước khi đưa vào sử dụng nên cần hạch toán vào TK 2411. Nếu TSCĐ mua về có thể sử dụng ngay thì hạch toán:

Nợ TK 211: 120 triệu đồng
Có TK 112, 331: 120 triệu đồng

5. Chú ý

Theo Điều 9 Thông tư 45/2013/TT-BTC quy định:

“Việc trích hoặc thôi trích khấu hao TSCĐ được thực hiện bắt đầu từ ngày (theo số ngày của tháng) mà TSCĐ tăng hoặc giảm. Doanh nghiệp thực hiện hạch toán tăng, giảm TSCĐ theo quy định hiện hành về chế độ kế toán doanh nghiệp.”

Như vậy:

Ghi tăng TSCĐ vào ngày nào thì ngày bắt đầu trích khấu hao TSCĐ là ngày đó (tức là nếu bạn hạch toán vào TK 211 ngày nào thì sẽ bắt đầu trích khấu hao ngày đó).
Ghi giảm TSCĐ ngày nào thì ngày đó thôi trích khấu hao TSCĐ.

6. Hạch toán chi phí khấu hao TSCĐ vào tháng 01/2025

Hạch toán theo Thông tư 200:

Nợ TK 6424: 1.000.000 đồng (vì dùng cho bộ phận quản lý).
Có TK 2141: 1.000.000 đồng.

Hạch toán theo Thông tư 133:

Nợ TK 6422: 1.000.000 đồng (vì dùng cho bộ phận quản lý).
Có TK 2141: 1.000.000 đồng.

b. Trường hợp nâng cấp TSCĐ sau 5 năm sử dụng

Sau 5 năm sử dụng, doanh nghiệp nâng cấp TSCĐ với tổng chi phí là 30 triệu đồng. Thời gian sử dụng còn lại được đánh giá lại là 6 năm (tăng 1 năm so với thời gian sử dụng đã đăng ký ban đầu). Ngày hoàn thành và đưa vào sử dụng là 01/01/2030.

1. Cách xác định nguyên giá TSCĐ sau nâng cấp

Nguyên giá TSCĐ sau nâng cấp:

= 120 triệu đồng + 30 triệu đồng = 150 triệu đồng

2. Xác định số khấu hao lũy kế đã trích

= 12 triệu đồng × 5 năm = 60 triệu đồng

3. Xác định giá trị còn lại trên sổ kế toán

= 150 triệu đồng − 60 triệu đồng = 90 triệu đồng

4. Cách tính mức trích khấu hao trung bình hằng năm

= 90 triệu đồng : 6 năm = 15 triệu đồng/năm

5. Cách tính mức trích khấu hao trung bình hằng tháng

= 15.000.000 đồng : 12 tháng = 1.250.000 đồng/tháng

Từ tháng 01/2030 trở đi, doanh nghiệp trích khấu hao vào chi phí mỗi tháng 1.250.000 đồng đối với TSCĐ vừa được nâng cấp.

6. Cách hạch toán chi phí nâng cấp TSCĐ

Hạch toán chi phí nâng cấp TSCĐ:

Nợ TK 2413: 30 triệu đồng.
Có TK 112, 331: 30 triệu đồng.

Khi hoàn thành, bàn giao và ghi tăng nguyên giá TSCĐ:

Nợ TK 211: 30 triệu đồng.
Có TK 2413: 30 triệu đồng.

7. Hạch toán chi phí khấu hao TSCĐ từ tháng 01/2030